Bir Ulusun Kaderini Değiştiren Hayat
A'dan Z'ye Kronoloji
Doğumu ve Ailesi
Selanik'te Kocakasım Mahallesi, Islahane Caddesi'ndeki üç katlı pembe evde dünyaya geldi. Babası Ali Rıza Efendi, annesi Zübeyde Hanım'dır.
Doğumu ve Ailesi
Selanik'te dünyaya geldi. Babası Ali Rıza Efendi, annesi Zübeyde Hanım'dır.
Eğitim Hayatı
Mahalle Mektebi ve Şemsi Efendi Okulu'nun ardından Askeri Rüştiye'ye girdi (Matematik öğretmeni ona "Kemal" adını verdi). Manastır Askeri İdadisi, İstanbul Harp Okulu ve Harp Akademisi'nden (1905) Kurmay Yüzbaşı olarak mezun oldu.
Çanakkale Destanı
"Ben size taarruzu emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum!" Anafartalar Grup Komutanı olarak Çanakkale Savaşları'nın seyrini değiştirdi ve İtilaf Devletleri'ne geçit vermedi.
Kurtuluş Mücadelesinin Başlaması
Bandırma Vapuru ile Samsun'a çıkarak Milli Mücadele'nin ateşini yaktı. Amasya Genelgesi, Erzurum ve Sivas Kongreleri ile halkı tek çatı altında topladı.
TBMM'nin Açılışı
"Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir." Ankara'da Türkiye Büyük Millet Meclisi açıldı. Atatürk, Meclis ve Hükümet Başkanı seçildi.
Cumhuriyetin İlanı
Büyük Zafer'in (30 Ağustos 1922) ardından Cumhuriyet ilan edildi. Mustafa Kemal, Türkiye Cumhuriyeti'nin İlk Cumhurbaşkanı seçildi.
Ebediyete İntikal
Dolmabahçe Sarayı'nda saat 09:05'te hayata gözlerini yumdu. Ancak fikirleri, ilkeleri ve kurduğu Cumhuriyet sonsuza dek yaşamaya devam edecektir.
Başkomutan
Askeri Dehası ve Zaferleri
Tarihin gördüğü en büyük stratejistlerden biri olan Atatürk, sadece cephede savaşan bir asker değil, aynı zamanda milleti zafere inandıran bir liderdi.
Trablusgarp Savaşı (1911)
Gönüllü olarak gizlice Trablusgarp'a (Libya) geçti. Yerel halkı İtalyan işgaline karşı örgütleyerek Derne ve Tobruk'ta büyük başarılar elde etti. Bu, onun teşkilatçı yapısının ilk büyük göstergesiydi.
Çanakkale Cephesi (1915)
Dünya tarihinin akışını değiştirdi. Düşmanın nereden çıkarma yapacağını önceden sezerek inisiyatif kullandı. "Çanakkale Geçilmez" efsanesini tarihe altın harflerle yazdıran komutandı.
Büyük Taarruz (1922)
"Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır." stratejisiyle Sakarya'da başlayan zafer yürüyüşü, 26 Ağustos'ta başlayan Büyük Taarruz ve 30 Ağustos Başkomutanlık Meydan Muharebesi ile düşmanın denize dökülmesiyle sonuçlandı.
Atatürk İlkeleri (Altı Ok)
Cumhuriyet Halk Partisi'nin ambleminde de yer alan bu altı ok, Türkiye Cumhuriyeti'nin temel niteliklerini ve devlet felsefesini oluşturur.
Cumhuriyetçilik
Egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu yönetim biçimidir. Devleti yönetecek kişilerin halk tarafından seçimle işbaşına gelmesini savunur.
Milliyetçilik
Milletini sevmeyi, onunla gurur duymayı ve ülkeyi yüceltmeyi amaçlar. Irkçı değil, birleştirici ve bütünleştirici bir milliyetçilik anlayışıdır (Ne mutlu Türküm diyene).
Halkçılık
Sınıf zümre ayrımı gözetmeksizin tüm vatandaşların yasa önünde eşit olmasını ifade eder. Devletin halk için çalışması temel kuraldır.
Devletçilik
Özel sektörün yapamadığı büyük ekonomik yatırımların, ülkenin kalkınması için devlet eliyle yapılmasını öngören ekonomik ve sosyal bir politikadır.
Laiklik
Din ve devlet işlerinin birbirinden ayrılması, devlet yönetiminde aklın ve bilimin rehber alınmasıdır. Din ve vicdan hürriyetinin teminatıdır.
İnkılapçılık (Devrimcilik)
Toplumun ihtiyaçlarına cevap vermeyen eski kurumların yıkılıp yerine çağdaş kurumların kurulmasını ve sürekli yenilenmeyi, modernleşmeyi ifade eder.
Atatürk İnkılapları
Çağdaş medeniyetler seviyesinin üzerine çıkmak amacıyla her alanda yapılan köklü yenilikler.
Siyasal Alanda Yapılan İnkılaplar
- Saltanatın Kaldırılması: (1 Kasım 1922) Osmanlı İmparatorluğu'nun siyasi varlığına son verildi.
- Cumhuriyetin İlanı: (29 Ekim 1923) Devletin yönetim şekli belirlendi.
- Halifeliğin Kaldırılması: (3 Mart 1924) Laikliğe geçişte en önemli adım atıldı.
- Çok Partili Hayata Geçiş Denemeleri: Demokrasinin yerleşmesi için çalışmalar yapıldı.
Toplumsal Alanda Yapılan İnkılaplar
- Kılık Kıyafet İnkılabı: (1925) Şapka kanunu ile çağdaş bir dış görünüm benimsendi.
- Tekke, Zaviye ve Türbelerin Kapatılması: (1925) Toplumun hurafelerden arındırılması sağlandı.
- Soyadı Kanunu: (1934) Toplumsal eşitlik ve resmi işlerde düzen sağlandı (Ağa, paşa, hafız gibi unvanlar yasaklandı).
- Takvim, Saat ve Ölçülerde Değişiklik: Miladi takvim ve uluslararası ölçü birimleri kabul edildi.
Hukuk ve Ekonomi Alanı
- Türk Medeni Kanunu: (1926) Kadın-erkek eşitliği hukuksal boyutta sağlandı. Resmi nikah zorunlu kılındı.
- Kadınlara Siyasi Hakların Verilmesi: (1930, 1933, 1934) Belediye, Muhtarlık ve Milletvekili seçme/seçilme hakkı dünyanın birçok ülkesinden önce verildi.
- İzmir İktisat Kongresi: (1923) Milli ekonominin temelleri atıldı.
- Aşar Vergisinin Kaldırılması: Çiftçinin üzerindeki ağır yük alındı.
Eğitim ve Kültür Alanı
- Tevhid-i Tedrisat Kanunu: (1924) Tüm eğitim kurumları MEB'e bağlandı, eğitimde birlik sağlandı.
- Harf İnkılabı: (1928) Arap harfleri yerine yeni Türk harfleri (Latin alfabesi temelli) kabul edilerek okuma yazma oranı artırıldı.
- Millet Mektepleri: Yeni alfabeyi halka öğretmek için açıldı. Atatürk "Başöğretmen" unvanını aldı.
- TDK ve TTK'nın Kurulması: Türk dili ve tarihi üzerindeki bilimsel araştırmalar desteklendi.
Unutulmaz Sözleri ve Mirası
O'nun fikirleri, günümüzde dahi yolumuzu aydınlatmaya devam eden evrensel doğrular barındırır.
"Ey yükselen yeni nesil! İstikbal sizsiniz. Cumhuriyeti biz kurduk, onu yükseltecek ve yaşatacak sizsiniz."
"Yurtta sulh, cihanda sulh."
"Hayatta en hakiki mürşit ilimdir, fendir."
"Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır, ancak Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır."