Tarihe Yön Veren Bilginler - Matematik Proje Ödevi

"Bilim insanının amacı anlamaktır, ama büyük harflerle anlamaktır."

Dünya çapında tanınan, matematiği bir yaşam tarzı olarak gören ve formülleriyle ölümsüzleşen Türk dehası Ord. Prof. Dr. Cahit Arf'ın ilham verici hikayesi.

Cahit Arf

Matematiğe Adanmış Bir Hayat

1910'da Selanik'te başlayan ve evrenin sırlarını sayılarla çözmeye adanmış bir ömür.

11 Ekim 1910

Selanik'te Doğum

Cahit Arf, Selanik'te dünyaya geldi. 1912 Balkan Savaşları nedeniyle ailesiyle birlikte İstanbul'a göç etmek zorunda kaldı.

İlköğrenim Yılları

Matematikle İlk Tanışma

Eğitimine Beşiktaş Sultanisi'nde başladı. Milli Mücadele yıllarında ailesiyle Ankara ve İzmir'e taşındı. İzmir Sultanisi'nde beşinci sınıftayken tanıştığı genç bir öğretmen sayesinde matematiğe olan yeteneği ve ilgisi ortaya çıktı.

1932

Fransa ve Dönüş

Milli Eğitim Bakanlığı bursuyla lise için Fransa'ya gitti. St. Louis Lisesi'ni 2 yılda bitirdi. Yükseköğrenimini Fransa'da ünlü Ecole Normale Superieure'de (1932) tamamlayıp Türkiye'ye döndü ve Galatasaray Lisesi'nde öğretmenlik yapmaya başladı.

1938 - Göttingen

Doktora ve Arf İnvaryantı

İstanbul Üniversitesi'nde doçent adayı iken doktora için Almanya Göttingen Üniversitesi'ne gitti. Ünlü matematikçi Helmut Hasse'nin danışmanlığında zorlu bir problemi çözerek literatüre "Arf Değişmezi"ni (İnvaryantı) kazandırdı.

1964 & 1974

TÜBİTAK ve Ödüller

Kuruluşunda büyük emek verdiği TÜBİTAK'ın (1963) ilk Bilim Kurulu Başkanı oldu (1964). 1948'de İnönü Armağanı'nı, 1974'te matematiğe köklü katkılarından dolayı TÜBİTAK Bilim Ödülü'nü aldı.

26 Aralık 1997

Sonsuzluğa Uğurlanış

Ağır bir kalp hastalığı nedeniyle Bebek'teki evinde vefat etti. Mezarı İstanbul Zincirlikuyu Mezarlığı'ndadır. Bıraktığı eserler ve formüller evren var oldukça yaşayacaktır.

Eğitim Verdiği ve Çalıştığı Kurumlar

Sadece Türkiye'de değil, dünyanın prestijli üniversitelerinde matematiği anlattı.

İstanbul
Üniversitesi

1933 sonrası Doçent ve Ordinaryüs Profesör

Orta Doğu Teknik
Üniversitesi

1967-1980 arası Profesör, Emeklilik

Institute for
Advanced Study

Princeton, ABD (1964-1966)

Kaliforniya
Üniversitesi

Berkeley, Misafir Öğretim Üyesi

TÜBİTAK
MAM

Gebze Araştırma Merkezi

Matematik Dünyasına Hediyeleri

Cahit Arf, matematiği sadece öğrenmekle kalmadı, onu yeni baştan icat etti. Cebir ve sayılar teorisine yaptığı evrensel katkılar, ismini matematik literatürüne silinmez harflerle kazıdı. O, dünyada kendi adıyla anılan matematiksel terimlere sahip ender bilim insanlarından biridir.

Arf

Arf Sabiti (Arf İnvaryantı)

Cisimlerin kuadratik formlarının sınıflandırılmasında ortaya çıkan çok önemli bir değişmezdir. Doktora tezi sırasında Göttingen'de geliştirmiş ve topolojide (düğüm teorisi vb.) çok geniş uygulama alanı bulmuştur.

Arf Halkaları & Arf Kapanışları

Cebirsel geometri alanında halen kullanılan özel bir halka sınıfıdır. Arf, tek boyutlu tekil cebirsel dalların sınıflandırılması problemini çözerken bu kavramları ortaya atmıştır.

H-A

Hasse-Arf Teoremi

Alman matematikçi ve hocası Helmut Hasse ile birlikte geliştirdikleri, lokal cisimlerde dallanma teorisine ait temel bir teoremdir.

Arf Formülü (Temsili) $\sum_{i=1}^n a_i x_i^2 + \sum_{i
(Kuadratik Formların Sınıflandırılması)

10 Türk Lirası'nın Arka Yüzü

1 Ocak 2009 tarihinden itibaren tedavüle giren ve günümüzde de kullandığımız kırmızı renkli 10 TL banknotlarının arka yüzünde Ord. Prof. Dr. Cahit Arf'ın portresi yer almaktadır.

  • Tasarımda yer alan "Arf Değişmezi" serilerinden alınan formüller.
  • Geometri ile olan bağını simgeleyen açıktaki pergeller ve geometrik şekiller.
  • "Sayı dizileri", onun sayılar teorisindeki ustalığını temsil eder.

Bir Bilim Adamının Romanı

Cahit Arf'ın hayatındaki en önemli figürlerden biri yakın dostu, mühendis Mustafa İnan'dı. (Oğuz Atay'ın romanına konu olan kişi).

Mustafa İnan'ın bir köprü çökme problemi üzerine yaptığı "fotoelastisite" konulu doktora tezindeki matematiksel denklemleri, Arf daha genel bir çerçevede ele alarak matematiksel modeller geliştirdi. Bu dayanışma ve ortak çalışma onlara 1948'de İnönü Armağanı'nı kazandırdı.

"Mustafa benden bir yaş küçüktü ama benden olgundu. En beğendiğim, güvendiğim ve sevdiğim arkadaşımdı..."
- Cahit Arf

Unutulmaz Sözleri ve Mirası

"Matematik esas olarak sabır olayıdır. Belleyerek (ezberleyerek) değil, keşfederek anlamak gerekir."

CA
Eğitim Anlayışı

"Matematik zaten her zaman vardı. İnsanoğlu sadece onu buldu."

CA
Matematiğin Doğası

"Herkes ölümsüz olduğunu hissettiği alanda çalışmak ister. Ben de matematikte kendimi ölümsüz hissettim."

CA
Hayat Felsefesi

TÜBİTAK Cahit Arf Bilgi Merkezi (CABİM)

Onun anısını yaşatmak için 1998 yılında, TÜBİTAK Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi (ULAKBİM) bünyesinde kurulan kütüphane ve bilgi merkezine adı verilmiştir. Ayrıca ODTÜ Matematik Bölümü her yıl anısına "Arf Konferansları" düzenlemektedir.